De liberalisering van de energiemarkt

In België werd de energiemarkt geliberaliseerd op 1 juli 2007. Het doel van de liberalisering was om de concurrentie te vergroten tussen de verschillende leveranciers zodat niet één leveranciers alle macht had. De vrijmaking van de markt, heeft niet enkel een positieve invloed gehad op de werking van de markt, maar bracht ook veel voordelen mee voor de consumenten. Om hier meer over te weten, leest u best het vervolg van deze gids!

 La libéralisation de l'énergie a ouvert de nouvelles perspectives pour le consommateur.
De liberalisering van de energiemarkt heeft nieuwe perspectieven met zich meegebracht. © David Levene/Guardian

Legaal kader van de liberalisering

De redenen voor de vrijmaking van de energiemarkt zijn in twee (door de Europese Unie opgelegde) richtlijnen terug te vinden : het ene betreffende elektriciteit, opgesteld op 19 december 1996, die de regels voor de binnenlandse markt weerlegt, het andere (aardgas) van 1998 die dezelfde regels hanteert. Deze twee richtlijnen zijn tegen 2003 teruggetrokken geweest om plaats te maken voor een totale ontplooiing van de markt.

Dit heeft de aanleiding gegeven om verschillende fundamentele elementen op punt te zetten:

  • De wetten en regels betreffende het transport van energie, de distributie, de levering en de opslag van aardgas ;
  • De organisatie en werking van de energiesector ;
  • Toegang tot de markt ;
  • De criteria en procedures voor het beheer van de installaties en systemen, en het bepalen van te toekennen goedkeuringen.

De vrijmaking van de markt heeft enige tijd in beslag genomen. De bevoegdheden moesten zich ervan verzekeren dat het geheel van de opgestelde regels discriminatie tussen de verschillende actoren tegenging, en dat ze de rechten van de consumenten respecteerde. Het is dus enkel sinds 2003 in Vlaanderen, en 2007 in Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dat de liberalisering effectief in werking trad.

Waarom de vrijmaking van de markt ?

De Europese Unie had verschillende redenen in het achterhoofd. Wetende dat energie een primaire behoefte is, was het allereerst de bedoeling om de prijzen te doen dalen door de concurrentie haar werk te laten doen. Op deze manier kreeg de consument de kans om zich deftig te informeren en kennis op te doen van de aangeboden tarieven die de verschillende ondernemingen aanbieden.

Naast de prijsfactor heeft de liberalisering evenals bijgedragen aan de bescherming van het milieu en aan het promoveren van hernieuwbare energiebronnen. Sinds de vrijmaking van toepassing is, heeft elke consument de mogelijkheid om het type energie te kiezen. Groene energie, die o.a. door windmolens en biomassa geproduceerd wordt, is voortaan ter beschikking van iedereen. Deze veranderingen laten ons toe om ecologisch voordeel te halen uit onze consumptie door geen gebruik te maken van kernenergie bijvoorbeeld.

De Europese Unie had hiernaast ook andere doelen, nl. :

  • Een verenigde Europese markt creëren ;
  • Een zekerheid aanbieden aan alle Europese gezinnen op vlak van energiebevoorrading.

Om al deze doelen waar te maken, heeft ze de volgende beslissingen genomen :

  • Een onderscheid maken tussen elk domein van de energiemarkt : productie/ transport/ distributie/ levering ;
  • Concurrentie garanderen in elk van deze domeinen ;
  • Het opmaken van openbare dienstverplichtingen om de bevoorrading te verzekeren voor elk gezin ;
  • Het oprichten van zelfstandige organismen – regulators – die toezicht houden op de markt : CREG voor heel het grondgebied, BRUGEL in Brussel, VREG in Vlaanderen en CwAPE in Wallonië.

Concrete gevolgen van de liberalisering

Wat is er nu veranderd voor de consumenten ?

Nog voor de liberalisering hadden de consumenten als tussenpersoon de intercommunales die in hun regio bevoegd waren voor het beheer van gas en elektriciteit. Ze beschikten over een monopolie van de elektriciteit- en aardgasmarkt door zich bezig te houden met de distributie (onderhoud, herstellingen en ontwikkeling van het netwerk, netwerkaansluitingen, opname van de meterstanden…) en de levering (verkoop en facturatie aan de consumenten, particulieren en bedrijven, die aanwezig zijn in hun regio).

Vandaag de dag is dit helemaal anders, en is de energiemarkt verdeeld :

  • De intercommunales beheren enkel nog het distributienet, en worden aldus « distributienetbeheerders » genoemd, of DNB ;
  • De levering van energie wordt beheerd door de concurrerende ondernemingen. De commerciële leveranciers (Engie Electrabel, Belpower, Essent, Lampiris, Luminus, Octa+, … ) leveren elektriciteit en aardgas tot bij de consumenten. U mag zich bevoorraden bij om het even welke onderneming, op voorwaarde dat ze over de nodige vergunningen beschikken. Deze worden toegekend door regularisatie-instellingen (VREG, BRUGEL en CwAPE) die bevoegd zijn voor de bijbehorende regio’s.

Kiezen is vergelijken

U heeft voortaan de mogelijkheid om een leveringscontract te ondertekenen bij het bedrijf dat u verkiest. Dit is een unieke kans om voor de voordeligste tarieven te kiezen door het aanbod van de verschillende leveranciers met elkaar te vergelijken. Let zeker op de prijs/ kWh en met het type elektronische meter waarover u beschikt.

Comments of the page

One thought on “De liberalisering van de energiemarkt

  1. Dany Goessens schreef:

    De liberalisering ging de prijzen doen dalen. Als consument hebben wij hier echter niets van gezien want sinds de liberalisering heeft de regering constant extra lasten, heffingen en bijdragen allerhande bedacht.
    Momenteel heeft de consument nog amper vat op 30% van de totale factuur, het deel van de leverancier. Al de rest van de energiefactuur zijn verplichte kosten waarvan “distributie”, “groene stroom” en zogenaamde “turteltaks” een enorm groot deel opslokken.
    De liberalisering heeft er dus niet voor gezorgd dat de factuur voor de consument goedkoper werd.

KillMyBill gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. KillMyBill gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. Meer informatie.