Alles over Elia, de beheerder van het elektriciteitsnet in België

Elia beheert ca. 8400 km aan infrastructuur. Bron: Elia

Elia speelt een essentiële rol op de energiemarkt in België. Zonder dit bedrijf zou de opgewekte elektriciteit niet tot bij u thuis geraken. Elia is immers verantwoordelijk voor het transport van de elektriciteit doorheen het land. Het bedrijf heeft echter nog andere verantwoordelijkheden. Ontdek ze in dit artikel.

Presentatie van Elia

Met de liberalisering van de energiemarkt werd het transport van elektriciteit gescheiden van de andere kernactiviteiten zoals productie, levering en distributie. De vrijmaking van de energiemarkt in België heeft de concurrentie mogelijk gemaakt. Voor de liberalisering hadden enkele bedrijven een monopolie, maar daar kwam verandering in. De energiesector moest wel eerst volledig gereorganiseerd worden om deze concurrentie toe te laten. Het begon allemaal met een Europese richtlijn in 1996 en eindigde met de volledige vrijmaking van de energiemarkt in 2003 (Vlaanderen) en 2007 (Brussel en Wallonië). Elia werd opgericht op 18 juni 2001.

Presentatie Elia. Bron: Elia

Vandaag is Elia het bedrijf dat het Belgische elektriciteitsnet beheert en instaat voor de transmissie van elektriciteit. Het bedrijf doet dat op een onpartijdige manier. Ze stelt het net open voor alle partijen en al het transport op het net. Elia is de schakel tussen producenten van elektriciteit (waar sommige energieleveranciers deel van uitmaken) en de bedrijven die instaan voor de distributie en de industriële verbruikers.

Elia telt vandaag iets meer dan 1000 medewerkers.

Wat zijn de belangrijkste activiteiten van het bedrijf?

  1. het beheer van de elektrische infrastructuur: Elia onderhoudt het net en zorgt voor de ontwikkeling (vb. een eventuele uitbreiding) ervan. Ook beheert het bedrijf de aansluiting van elektrische installaties op het Belgische net.
  2. het beheer van het systeem: Elia verleent de toegang tot het net. Ook behoudt het bedrijf het evenwicht tussen vraag en aanbod, zoals hierboven vermeld werd. Zie ook afschakelplan onderaan dit artikel.
  3. facilitator: Elia ontwikkelt projecten en initiatieven die de werking van het net en de elektriciteitsmarkt moeten verbeteren.

De omvang van het Belgische net

Elia bezit de infrastructuur van het volledige Belgische net van 150 tot 380 kV en zo goed als de volledige infrastructuur (94%) van het net van 30 tot 70 kV. Het net bestaat uit 2750 kilometer ondergrondse verbindingen en heeft in totaal een lengte van net geen 8400 kilometer. Elia is operationeel in België en in Luxemburg.

Een hoogspanningsstation. Foto: Elia
Dit is een van de hoogspanningsstations van Elia. Foto: Elia

Het net van Elia verbindt dat van Frankrijk (het land dat de meeste elektriciteit exporteert en overigens de belangrijkste handelspartner is) met landen in Noord-Europa zoals Nederland. Dankzij deze connectie kunnen landen samenwerken en energie uitwisselen. Dit is tevens de tweede activiteit van Elia: het evenwicht behouden tussen vraag en aanbod. Als het evenwicht verstoord is, injecteert Elia (via de producenten) meer elektriciteit in het net en beperkt de toevoer van elektriciteit voor de consumenten. Elia is hiervoor onderworpen aan een wettelijk kader. Bovendien worden zij gecontroleerd door en staat het bedrijf onder toezicht van de regulatoren.

Elia bepaalt de transmissietarieven

De transmissietarieven worden goedgekeurd en gecontroleerd door de CREG, de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas. De tarieven omvatten:

    • de tarieven voor de aansluiting op het net
    • de tarieven voor de ontwikkeling en beheer van de netwerkinfrastructuur
    • de tarieven voor het beheer van het elektrisch systeem
    • de tarieven voor de compensatie van de onevenwichten
    • de tarieven voor marktintegratie

Naast de tarieven bestaan er ook toelagen die aangerekend worden. Deze toelagen dekken de kosten die Elia maakt om taken te vervullen die tot zijn openbare nutsverplichtingen behoren of andere opdrachten die door de wet of een reglementering zijn opgelegd.

Het afschakelplan en de rol van Elia

In 2015 dook Elia vaak op in de media. In de winter van dat jaar waren kernreactoren Tihange 2, Doel 3 en Doel 4 onbeschikbaar en was er een verhoogd risico op elektriciteitsschaarste. Elia werkte om die reden een zogenaamd afschakelplan uit. Dat plan wordt automatisch geactiveerd in geval van een schaarste en kan overigens ook manueel geactiveerd worden in geval van een incident. Bij een afschakeling worden een aantal hoogspannigsposten afgekoppeld om zo het volledige net te sparen van een totale black-out. Dit gebeurt per groep posten die samen een schijf vormen.

Sinds het nieuwe afschakelplan van september 2015 is België opgedeeld in 8 schijven van elk zo’n 500 tot 750 MW. Het plan werd door Elia op zo’n manier opgesteld dat het piekverbruik (tussen 18.00u en 20.00u) tijdens de winter gewaarborgd kan blijven. Belangrijk om te weten is dat de schijven niet overeenkomen met regionale zones. Zo kan één gemeente of zelfs één straat bevoorraad worden door verschillende distributiepunten. De distributiestations in elke schijf werden op zo’n manier bepaald dat de impact zoveel mogelijk wordt beperkt in centra van gemeenten met meer dan 50.000 inwoners, in de hoofdsteden van de verschillende provincies en in de luchthavens.

Als er een tekort is, kan de activatie van dit plan enkel goedgekeurd worden door de regering. In principe wordt er maar één schijf afgeschakeld, tenzij er een zeer groot tekort is. In dat geval is er een beurtwissel voorzien en gebeurt de afschakeling in dalende volgorde van schijf 8 tot 2 en dan opnieuw. De belangrijkste schijf, i.e. schijf 1, zal enkel afgeschakeld worden in het geval van een incident dat het hele Belgische of Europese net in gevaar zou brengen.

Comments of the page

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

KillMyBill gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. KillMyBill gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. Meer informatie.