De verschillende spelers op de elektriciteitsmarkt in België

Voor elektriciteit bij u thuis uit het stopcontact komt, moet het een hele weg afleggen. Ontdek wie daar bij betrokken is. Foto: Pixabay

Alvorens elektriciteit bij uw thuis geleverd wordt, moet het eerst een lange weg afleggen. Die lange weg vergeten we wel eens: elektriciteit lijkt zomaar uit het stopcontact te komen, maar niets is minder waar. Er zijn verschillende bedrijven en instanties betrokken, van productie tot levering. Laten we eens kijken welke dat zijn.

Voor de liberalisering van de energiemarkt hadden enkele bedrijven volledige branches van de energiemarkt in handen. Dit wil zeggen dat er bijvoorbeeld maar één bedrijf verantwoordelijk was voor de levering van elektriciteit. Hierdoor was er geen competitie en waren de consumenten aangewezen op hun diensten en prijzen. Om de concurrentie op de energiemarkt aan te wakkeren, werd de energiemarkt geliberaliseerd in 2003 (Vlaanderen) en 2007 (Wallonië en Brussel).

Sinds de liberalisering zijn de verschillende branches opgesplitst. Nu zijn er verschillende bedrijven verantwoordelijk zijn voor productie, distributie, levering … van elektriciteit. Zo kan de consument vrij kiezen bij welke energieleverancier hij zijn energie afneemt.

Om elektriciteit bij uw thuis te leveren, zijn energieleveranciers echter niet genoeg. Laten we de verschillende actoren op de energiemarkt eens bekijken.

De spelers op de energiemarkt in België

1. De productie van elektriciteit

Zonder productie geen verbruik. En over de productie van elektriciteit valt heel wat te zeggen aangezien er steeds meer energiebronnen gebruikt worden om elektriciteit op te wekken.

De Belgische productie rekent vooral op thermische centrales (gas) en kerncentrales (elektriciteit). Wat dat laatste betreft, heeft België er zeven. De Belgische kerncentrales zijn verspreid over twee sites: vier ervan bevinden zich in Doel, drie in Tihange.

Kernenergie is een omstreden bron van energie omwille van het nucleair afval.
Kernenergie is een omstreden bron van energie omwille van het nucleair afval. Foto: Pixabay

Kernenergie is sinds lange tijd de grootste bron van elektriciteit in België. Dat gezegd zijnde is haar aandeel in de productie van elektriciteit gedaald sinds 2015. Dit komt omdat er de laatste jaren veel technische problemen zijn met de kerncentrales. En dat heeft dan weer te maken met de leeftijd van de kerncentrales. Vooral de kerncentrales Doel 1 en 2 zijn sterk verouderd. De regering verlengde onlangs de levensduur van deze kerncentrales, maar bereidt ook een kernuitstap voor. Die kernuitstap moet de overgang van kernenergie naar duurzame energie inleiden.

Duurzame energie maakt op dit moment slechts een klein deel uit van de totale elektriciteitsproductie in België, maar dat aandeel stijgt elk jaar. In 2009 engageerde België zich om tegen 2020 ca. 13% van haar elektriciteit uit duurzame bronnen te halen. Deze doelstelling werd gehaald in 2014 toen hernieuwbare energie 13,36% uitmaakte van de totale elektriciteitsproductie.

2. Het transport

Zodra de elektriciteit opgewekt is, moet het getransporteerd worden van de productiesite naar de consument. Hiervoor zijn twee stappen nodig: transport van de elektriciteit via het hoogspanningsnet en distributie van elektriciteit via het midden- en laagspanningsnet.

Het transport van elektriciteit over het hoogspanningsnet gebeurt door Elia. Dit is een van de enige bedrijven op de energiemarkt die nog een monopolie heeft. Elia is dus volledig verantwoordelijk voor de transmissie van elektriciteit. Het bedrijf heeft vele taken, waarvan het vervoer van elektriciteit over het hoogspanningsnet veruit de belangrijkste is.

Elia beheert de hele infrastructuur van het hoogspanningsnet.
Elia beheert de hele infrastructuur van het hoogspanningsnet. Foto: Pixabay

 

Hieronder volgt een kort overzicht van haar taken en verantwoordelijkheden:

  • het beheer van het hoogspanningsnet (> 30 kV): Het net bestaat uit 2750 kilometer ondergrondse verbindingen en heeft in totaal een lengte van net geen 8400 kilometer.
  • het beheer van het systeem: Elia verleent de toegang tot het net. Ook behoudt het bedrijf het evenwicht tussen vraag en aanbod.
  • Elia ontwikkelt ook projecten en initiatieven die de werking van het net en de elektriciteitsmarkt moeten verbeteren.

3. De distributie

Belgische huizen zijn niet verbonden met het hoogspanningsnet. Dit wil zeggen dat er dus nog een extra stap nodig is om de elektriciteit van het hoogspanningsnet tot bij de consument thuis te brengen. Die extra stap wordt verzorgd door de distributienetbeheerders. Zij zijn verantwoordelijk voor het laag- en middenspanningsnet waarop de Belgische huizen aangesloten zijn.

De distributienetbeheerder werkt lokaal. Hij verdeelt gas en elektriciteit in een bepaalde regio. In deze geografische zone zorgt hij o.a. voor het onderhoud van het materiaal, de werking en de ontwikkeling van het distributienet voor energie, het aansluiten van de elektriciteitsmeter, het openen van de elektriciteitsmeter, … De belangrijkste taak bestaat erin de toegang tot de infrastructuur (leidingen en kabels) te garanderen zodat de energieproducenten en –leveranciers het gas en de elektriciteit tot bij de eindconsument kunnen brengen.

Om te weten welke distributienetbeheerder verantwoordelijk is voor uw regio kunt u de site van Synergrid raadplegen.

4. De energieleveranciers

De distributienetbeheerders zijn dus verantwoordelijk voor het leveren van elektriciteit, maar welke elektriciteit u geleverd krijgt, is natuurlijk afhankelijk van de energieleverancier die u gekozen heeft. Energieleveranciers zijn dus niet betrokken bij de levering van elektriciteit. Zij produceren of importeren elektriciteit, die daarna eerst getransporteerd wordt en daarna geleverd wordt tot bij u thuis.

Natuurlijk spelen zijn een cruciale rol op de energiemarkt: geen leveranciers, geen elektriciteit. Zij bepalen niet alleen welke energie u krijgt (duurzame energie, kernenergie …) maar ook wat ze u daarvoor aanrekenen, i.e. de energieprijs. Daarom is het aangeraden om goed na te denken alvorens u een beslissing maakt. Een energieleverancier kiezen is geen sinecure. Er zijn veel leveranciers op de markt die allemaal hun eigen voor- en nadelen hebben. Een tip? Vergelijk de energieleveranciers met elkaar. Op die manier kunt u de meest voordelige leverancier vinden en kunt u geld besparen.

5. De regulatoren

De regulatoren zijn de politie van de energiemarkt. Zij bewaken en controleren wat er gebeurt op de markt om zo de consument te beschermen. Regulatoren hebben de volgende taken:

  • de handhaving van de transparantie en concurrentie op de energiemarkt
  • ze zorgen ervoor dat de markt goed werkt en voldoet aan het algemene energiebeleid
  • ze vertegenwoordigen de belangen van de consument

Er zijn twee soorten regulatoren. CREG is de federale regulator voor België.

CREG is de federale waakhond van de Belgische energiemarkt.
CREG is de federale waakhond van de Belgische energiemarkt. Foto: CREG

Naast dit bedrijf bestaan er ook nog drie regionale regulatoren:

  1. CWaPE in Wallonië
  2. BRUGEL in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  3. VREG in Vlaanderen

6. De ombudsman

In België bestaan er twee bemiddelingsdiensten, ook wel ombudsdiensten genoemd. Een daarvan is de federale, de andere is specifiek voor Vlaanderen. Zij zijn verantwoordelijk voor het behandelen van klachten in verband met energie en het oplossen van een conflict tussen de consument en de energieleverancier.

U kunt enkel een klacht indienen over een energieleverancier als u reeds zelf stappen heeft ondernomen om het conflict met de leverancier op te lossen. Het bewijs daarvan moet u bijvoegen aan de aanvraag. Doet u dat niet, dan wordt uw klacht niet aanvaard. De Ombudsman is dus enkel een laatste reddingsmiddel.

Comments of the page

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

KillMyBill gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. KillMyBill gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren. Meer informatie.